تفاوت سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا چیست؟
پاسخ سریع: سرماخوردگی، آنفلوانزا و کووید-۱۹ هر سه بیماریهای تنفسی ویروسی هستند، اما عامل ایجادکننده آنها متفاوت است. سرماخوردگی معمولاً با آبریزش یا گرفتگی بینی، عطسه و گلودرد همراه است و اغلب شدت کمتری دارد. آنفلوانزا معمولاً با شروع ناگهانیتر علائمی مانند تب، بدندرد، سردرد، خستگی و سرفه همراه میشود. کووید-۱۹ نیز میتواند علائمی مانند تب، سرفه، گلودرد، آبریزش بینی، خستگی، بدندرد و تنگی نفس ایجاد کند و در برخی افراد تغییر یا از دست دادن حس بویایی و چشایی نیز رخ میدهد. با این حال، فقط از روی علائم نمیتوان با اطمینان سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا را از یکدیگر تشخیص داد و در موارد لازم آزمایش میتواند به تشخیص کمک کند.
مقدمه؛ چرا تشخیص سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا سخت است؟
با شروع فصلهای سرد سال، بسیاری از افراد با علائمی مانند آبریزش بینی، عطسه، گلودرد، سرفه، تب، بدندرد و خستگی مواجه میشوند. سؤال رایج این است که آیا این علائم نشانه یک سرماخوردگی ساده هستند یا آنفلوانزا و کووید-۱۹؟
پاسخ همیشه ساده نیست. دلیل آن این است که ویروسهای مختلف تنفسی میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند. CDC نیز تأکید میکند که سرماخوردگی و آنفلوانزا علائم مشترک زیادی دارند و نمیتوان همیشه تنها بر اساس نشانهها آنها را از یکدیگر تشخیص داد. در مورد آنفلوانزا و کووید-۱۹ نیز شباهت علائم به اندازهای است که برای تشخیص قطعی در بسیاری از موارد به آزمایش نیاز است.
بنابراین اگر امروز صبح با گلودرد و آبریزش بینی از خواب بیدار شدهاید، نباید صرفاً بر اساس یک علامت تصور کنید که حتماً به سرماخوردگی، آنفلوانزا یا کرونا مبتلا شدهاید.
سرماخوردگی چیست؟
سرماخوردگی معمولی یک بیماری تنفسی ویروسی است که میتواند توسط ویروسهای مختلف ایجاد شود. یکی از گروههای مهم ویروسهای ایجادکننده سرماخوردگی، راینوویروسها هستند، اما ویروسهای دیگری نیز میتوانند علائم سرماخوردگی ایجاد کنند. نکته مهم این است که «سرماخوردگی» با «آنفلوانزا» یک بیماری نیست.
علائم رایج سرماخوردگی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- آبریزش بینی
- گرفتگی بینی
- عطسه
- گلودرد
- سرفه
- احساس خستگی
- سردرد خفیف
- بدندرد خفیف
- گاهی تب
معمولاً شدت علائم سرماخوردگی از آنفلوانزا کمتر است؛ هرچند شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت خواهد بود. WHO نیز اشاره میکند که افراد مبتلا به سرماخوردگی بیشتر از مبتلایان به آنفلوانزا دچار آبریزش یا گرفتگی بینی میشوند و سرماخوردگی معمولاً به مشکلات جدی منجر نمیشود.
آنفلوانزا چیست؟
آنفلوانزا یک بیماری عفونی دستگاه تنفسی است که توسط ویروسهای آنفلوانزا ایجاد میشود. برخلاف سرماخوردگی که میتواند توسط طیف گستردهای از ویروسها ایجاد شود، آنفلوانزا به طور مشخص ناشی از ویروسهای آنفلوانزا است.
یکی از ویژگیهای مهم آنفلوانزا این است که علائم آن در بسیاری از افراد ناگهانیتر و شدیدتر از سرماخوردگی ظاهر میشوند.
علائم آنفلوانزا میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تب یا احساس تب و لرز
- سرفه
- گلودرد
- بدندرد
- درد عضلات
- سردرد
- خستگی شدید
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- در برخی افراد تهوع، استفراغ یا اسهال، بهخصوص در کودکان
البته همه افراد مبتلا به آنفلوانزا الزاماً تب ندارند. CDC نیز این نکته را در اطلاعات مربوط به علائم آنفلوانزا ذکر کرده است.
آنفلوانزا در بسیاری از افراد بدون عارضه جدی بهبود پیدا میکند، اما برای بعضی گروهها میتواند بیماری جدی ایجاد کند. سالمندان، کودکان کمسن، زنان باردار و افراد مبتلا به برخی بیماریهای زمینهای ممکن است در معرض خطر بیشتری برای عوارض شدید قرار داشته باشند.
کرونا یا کووید-۱۹ چیست؟
کووید-۱۹ بیماری ناشی از ویروس SARS-CoV-2 است. این بیماری نیز دستگاه تنفسی را تحت تأثیر قرار میدهد و شدت آن میتواند از بدون علامت یا خفیف تا شدید متفاوت باشد.
علائم احتمالی کووید-۱۹ شامل موارد زیر است:
- تب یا لرز
- سرفه
- گلودرد
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- خستگی
- سردرد
- بدندرد
- تنگی نفس
- تهوع یا استفراغ
- اسهال
- تغییر یا از دست دادن حس چشایی و بویایی
با وجود اینکه تغییر یا از دست دادن حس بویایی و چشایی در کووید-۱۹ شناخته شده است، نباید نبود این علامت را به معنای رد کردن کرونا دانست. CDC تأکید میکند که علائم کووید-۱۹ و آنفلوانزا همپوشانی زیادی دارند و نمیتوان تنها از روی علائم آنها را از هم تشخیص داد.
مهمترین تفاوت سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا در چیست؟
برای مقایسه ساده میتوان این سه بیماری را از چند جنبه بررسی کرد.
| ویژگی | سرماخوردگی | آنفلوانزا | کووید-۱۹ |
| عامل بیماری | ویروسهای مختلف | ویروسهای آنفلوانزا | SARS-CoV-2 |
| آبریزش بینی | شایع | ممکن است وجود داشته باشد | ممکن است وجود داشته باشد |
| عطسه | نسبتاً شایع | ممکن است وجود داشته باشد | ممکن است وجود داشته باشد |
| گلودرد | شایع | شایع | شایع |
| تب | معمولاً کمتر شایع یا خفیفتر | شایعتر، اما نه در همه افراد | ممکن است رخ دهد |
| بدندرد | معمولاً خفیفتر | میتواند شدید باشد | ممکن است رخ دهد |
| خستگی | معمولاً خفیف | ممکن است شدید باشد | ممکن است قابل توجه باشد |
| شروع علائم | اغلب تدریجی | اغلب ناگهانیتر | متغیر |
| سرفه | معمولاً خفیف تا متوسط | میتواند شدید باشد | شایع |
| تغییر بویایی/چشایی | معمولاً ویژگی اصلی نیست | معمولاً ویژگی اصلی نیست | ممکن است رخ دهد |
| تشخیص قطعی با علائم | دشوار | دشوار | دشوار |
این جدول فقط برای مقایسه عمومی است و نباید بهعنوان ابزار تشخیص پزشکی استفاده شود؛ زیرا یک فرد ممکن است بدون داشتن الگوی کلاسیک، به هر یک از این عفونتها مبتلا باشد.
آیا آبریزش بینی بیشتر نشانه سرماخوردگی است؟
آبریزش و گرفتگی بینی از علائم بسیار رایج سرماخوردگی هستند و WHO اشاره میکند که این علائم در سرماخوردگی بیشتر از آنفلوانزا یا کووید-۱۹ دیده میشوند. با این حال، آبریزش بینی اختصاصی سرماخوردگی نیست.
کووید-۱۹ و آنفلوانزا نیز میتوانند باعث آبریزش یا گرفتگی بینی شوند. بنابراین نمیتوان فقط با دیدن آبریزش بینی، بیماری را به طور قطعی تشخیص داد.
آیا تب شدید یعنی آنفلوانزا داریم؟
نه لزوماً.
تب میتواند در آنفلوانزا دیده شود و از علائم شناختهشده آن است، اما برخی افراد مبتلا به آنفلوانزا تب ندارند. از طرف دیگر، تب میتواند در کووید-۱۹ و برخی عفونتهای دیگر نیز دیده شود.
بنابراین تب بهتنهایی نمیتواند مشخص کند که فرد به کدام بیماری مبتلا شده است.
آیا از روی شدت بدندرد میتوان آنفلوانزا را تشخیص داد؟
بدندرد و درد عضلات در آنفلوانزا میتواند قابل توجه باشد و یکی از علائم شناختهشده آن محسوب میشود. با این حال، کووید-۱۹ نیز میتواند باعث درد عضلانی و بدندرد شود.
در نتیجه، بدندرد شدید میتواند احتمال آنفلوانزا را مطرح کند، اما برای تشخیص قطعی کافی نیست.
آیا از دست دادن بویایی یعنی کرونا؟
تغییر یا از دست دادن حس بویایی و چشایی در کووید-۱۹ گزارش شده و نسبت به آنفلوانزا و بسیاری از بیماریهای تنفسی دیگر ویژگی قابل توجهتری محسوب میشود؛ اما این علامت در همه افراد مبتلا به کووید-۱۹ رخ نمیدهد.
بنابراین نبود این علامت، کرونا را رد نمیکند و وجود آن نیز بهتنهایی جایگزین آزمایش پزشکی نیست.
آیا ممکن است همزمان به آنفلوانزا و کرونا مبتلا شویم؟
بله، عفونت همزمان با آنفلوانزا و کووید-۱۹ امکانپذیر است. CDC اشاره میکند که آزمایش میتواند مشخص کند فرد به یکی از این عفونتها یا در مواردی به هر دو مبتلا شده است.
همزمانی دو عفونت به این معنا نیست که هر فرد بیمار حتماً به وضعیت شدید دچار خواهد شد، اما در افراد پرخطر اهمیت بیشتری پیدا میکند و نیاز به ارزیابی پزشکی را افزایش میدهد.
در سالهای اخیر، آزمایشهای چندگانه یا Multiplex نیز برای شناسایی همزمان برخی ویروسهای تنفسی مانند آنفلوانزا و SARS-CoV-2 مورد استفاده قرار گرفتهاند. CDC در سال ۲۰۲۶ نیز راهنماییهایی درباره این آزمایشها منتشر کرده است.
چگونه بفهمیم سرماخوردهایم یا آنفلوانزا گرفتهایم؟
اگر علائم خفیف و بیشتر شامل آبریزش بینی، عطسه و گلودرد باشد، سرماخوردگی یکی از احتمالات است. اگر بیماری ناگهان با تب، بدندرد، سردرد، خستگی شدید و سرفه شروع شده باشد، آنفلوانزا نیز مطرح میشود.
اما اینها فقط الگوهای احتمالی هستند.
CDC تصریح میکند که تشخیص آنفلوانزا و سرماخوردگی بر اساس علائم همیشه امکانپذیر نیست و آزمایش اختصاصی میتواند برای تشخیص آنفلوانزا مورد استفاده قرار گیرد.
چگونه کرونا را از آنفلوانزا تشخیص دهیم؟
علائم بهتنهایی ابزار قابل اعتمادی برای تشخیص تفاوت میان این دو بیماری نیستند.
هر دو میتوانند باعث تب، سرفه، خستگی، گلودرد، آبریزش بینی، سردرد، بدندرد، تنگی نفس و حتی علائم گوارشی شوند. CDC و WHO هر دو بر شباهت قابل توجه علائم تأکید کردهاند.
بنابراین اگر تشخیص دقیق برای تصمیمگیری درمانی اهمیت دارد، آزمایش میتواند کمککننده باشد.
چه زمانی آزمایش کرونا یا آنفلوانزا اهمیت بیشتری دارد؟
آزمایش بهخصوص زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که:
- فرد در گروه پرخطر قرار داشته باشد.
- علائم شدید باشند.
- فرد با افراد آسیبپذیر زندگی کند.
- تشخیص بیماری روی انتخاب درمان تأثیر بگذارد.
- علائم بهسرعت در حال تشدید باشند.
- پزشک احتمال آنفلوانزا یا کووید-۱۹ را مطرح کرده باشد.
CDC توصیه میکند افراد دارای علائم سرماخوردگی که احتمال ابتلا به کووید-۱۹ یا آنفلوانزا دارند، بهویژه اگر در معرض خطر بیماری شدید هستند، برای آزمایش اقدام کنند؛ زیرا درمانهای ضدویروسی برای هر دو بیماری وجود دارد و زمان شروع درمان اهمیت دارد.
درمان سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا چه تفاوتی دارد؟
درمان این سه بیماری یکسان نیست.
درمان سرماخوردگی
برای سرماخوردگی معمولی درمان ضدویروسی اختصاصی رایجی وجود ندارد و بیماری در بسیاری از افراد بهمرور بهبود پیدا میکند.
استراحت، مصرف مایعات کافی و درمان علامتی با توجه به شرایط فرد میتواند برای کنترل علائم استفاده شود.
نکته بسیار مهم این است که آنتیبیوتیک برای ویروسها مؤثر نیست و نباید برای سرماخوردگی معمولی به صورت خودسرانه مصرف شود. CDC نیز تأکید میکند آنتیبیوتیکها روی ویروسهای عامل سرماخوردگی اثر ندارند.
درمان آنفلوانزا
برای آنفلوانزا داروهای ضدویروس تجویزی وجود دارد. این داروها برای همه افراد به یک شکل استفاده نمیشوند و پزشک بر اساس شرایط بیمار تصمیم میگیرد.
CDC اعلام کرده است که داروهای ضدویروس آنفلوانزا بهترین اثر را زمانی دارند که در یک تا دو روز نخست شروع علائم آغاز شوند و برای افراد پرخطر یا مبتلا به بیماری شدید، درمان سریع اهمیت ویژهای دارد.
درمان کووید-۱۹
برای برخی افراد مبتلا به کووید-۱۹ که خطر بالاتری برای بیماری شدید دارند، داروهای ضدویروس وجود دارد.
CDC میگوید درمان افراد واجد شرایط باید هرچه سریعتر و معمولاً در بازه ۵ تا ۷ روز نخست شروع علائم آغاز شود؛ نوع درمان و زمان دقیق آن به دارو و شرایط بیمار بستگی دارد.
بنابراین اگر فردی در گروه پرخطر است و علائم تنفسی دارد، بهتر است منتظر شدید شدن بیماری نماند و برای ارزیابی پزشکی اقدام کند.
آیا برای سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا باید آنتیبیوتیک بخوریم؟
خیر، صرفاً به دلیل ابتلا به یک بیماری ویروسی نباید آنتیبیوتیک مصرف کرد.
آنتیبیوتیکها برای مقابله با عفونتهای باکتریایی طراحی شدهاند و روی ویروسهای عامل سرماخوردگی، آنفلوانزا و کووید-۱۹ اثر مستقیم ندارند.
مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک علاوه بر احتمال عوارض دارویی، میتواند به مشکل مهم مقاومت میکروبی کمک کند. CDC نیز توصیه میکند در مواردی که آنتیبیوتیک مورد نیاز نیست، از مصرف آن خودداری شود.
چه کسانی باید بیماریهای تنفسی را جدیتر بگیرند؟
شدت بیماری برای همه افراد یکسان نیست. سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و افراد دارای برخی بیماریهای مزمن یا ضعف سیستم ایمنی ممکن است در معرض خطر بیشتری برای عوارض بیماریهای تنفسی قرار داشته باشند.
افرادی که بیماریهایی مانند مشکلات قلبی یا ریوی، دیابت یا سایر بیماریهای زمینهای دارند، بهتر است در صورت ابتلا به علائم تنفسی با حساسیت بیشتری وضعیت خود را دنبال کنند.
چه علائمی نیازمند مراجعه فوری به پزشک هستند؟
اگر فرد دچار علائم شدید یا غیرمعمول شود، نباید بیماری را صرفاً «سرماخوردگی» فرض کرد.
علائمی مانند:
- دشواری قابل توجه در تنفس
- تنگی نفس شدید
- درد یا فشار مداوم در قفسه سینه
- گیجی جدید یا شدید
- ناتوانی در بیدار ماندن
- وخامت سریع وضعیت عمومی
- تغییر غیرطبیعی رنگ لبها یا پوست
میتوانند نشانههای هشدار باشند و نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند. CDC این علائم را در میان علائم هشدار اضطراری کووید-۱۹ قرار داده است.
چگونه از سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا پیشگیری کنیم؟
برای کاهش خطر بیماریهای تنفسی میتوان چند اقدام ساده را در زندگی روزمره انجام داد.
شستن دستها
شستن مرتب دستها به کاهش انتقال عوامل بیماریزا کمک میکند.
رعایت بهداشت هنگام سرفه و عطسه
هنگام سرفه و عطسه دهان و بینی را بپوشانید و پس از آن دستها را تمیز کنید.
تهویه مناسب
تهویه مناسب و بهبود کیفیت هوای فضاهای بسته میتواند در کاهش خطر انتقال برخی ویروسهای تنفسی مؤثر باشد.
ماندن در خانه هنگام بیماری
اگر بیمار هستید، تا حد امکان تماس نزدیک با دیگران را کاهش دهید.
واکسیناسیون
واکسنهای توصیهشده برای آنفلوانزا و کووید-۱۹ میتوانند در کاهش خطر بیماری شدید نقش داشته باشند. برنامه واکسیناسیون مناسب به سن، شرایط پزشکی و توصیههای رسمی محل زندگی فرد بستگی دارد. WHO نیز بر بهروز بودن واکسیناسیون برای افراد واجد شرایط تأکید میکند.
سرماخوردگی، آنفلوانزا یا کرونا؛ کدام خطرناکتر است؟
نمیتوان یک پاسخ ثابت برای همه افراد ارائه کرد.
شدت هر بیماری به عواملی مانند سن، وضعیت ایمنی، بیماریهای زمینهای، وضعیت واکسیناسیون و شرایط فردی بستگی دارد. سرماخوردگی معمولاً خفیفتر است، اما آنفلوانزا و کووید-۱۹ میتوانند در برخی افراد به بیماری شدید منجر شوند.
بنابراین به جای تلاش برای تعیین اینکه «کدام بیماری همیشه خطرناکتر است»، بهتر است به علائم، وضعیت فرد و عوامل خطر توجه کنیم.
اگر فقط گلودرد و آبریزش بینی داریم چه کنیم؟
اگر علائم خفیف هستند، استراحت، مصرف مایعات و رعایت بهداشت تنفسی میتواند کمککننده باشد.
اما اگر احتمال کووید-۱۹ یا آنفلوانزا وجود دارد، بهویژه در افراد پرخطر، انجام آزمایش و مشورت با پزشک میتواند اهمیت داشته باشد؛ زیرا درمانهای ضدویروسی در صورت نیاز باید در زمان مناسب شروع شوند.
آیا سرما باعث آنفلوانزا یا سرماخوردگی میشود؟
خود «سرما» عامل ویروسی بیماری نیست. سرماخوردگی و آنفلوانزا بیماریهای ویروسی هستند و توسط ویروسها ایجاد میشوند.
با این حال، در فصل سرد مردم معمولاً زمان بیشتری را در فضاهای بسته و نزدیک به یکدیگر سپری میکنند و شرایط انتقال برخی ویروسهای تنفسی تغییر میکند. WHO نیز به گردش همزمان ویروسهای تنفسی در فصلهای سرد اشاره کرده است.
جمعبندی؛ چگونه تفاوت این سه بیماری را بهتر بشناسیم؟
سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا سه بیماری یکسان نیستند، اما به دلیل شباهت علائم، تشخیص آنها فقط بر اساس احساس بیمار یا مشاهده یک علامت خاص همیشه امکانپذیر نیست.
سرماخوردگی معمولاً با آبریزش بینی، گرفتگی بینی، عطسه و گلودرد شناخته میشود و اغلب شدت کمتری دارد.
آنفلوانزا میتواند با شروع ناگهانیتر تب، لرز، بدندرد، سردرد، خستگی شدید و سرفه همراه باشد.
کووید-۱۹ نیز میتواند مجموعهای از علائم مشابه شامل تب، سرفه، گلودرد، آبریزش بینی، خستگی، بدندرد و تنگی نفس ایجاد کند و در برخی افراد تغییر حس بویایی یا چشایی نیز رخ دهد.
اما مهمترین نکته این است که هیچ علامت منفردی نمیتواند تشخیص قطعی ایجاد کند. اگر تشخیص بیماری برای درمان اهمیت دارد، آزمایش و ارزیابی پزشکی میتواند به تعیین عامل بیماری کمک کند.
همچنین افراد پرخطر نباید برای دریافت مراقبت مناسب تا شدید شدن علائم صبر کنند؛ زیرا برای آنفلوانزا و کووید-۱۹ درمانهای ضدویروسی وجود دارد که در صورت واجد شرایط بودن، شروع زودهنگام آنها اهمیت دارد.
سوالات متداول
تفاوت اصلی سرماخوردگی و آنفلوانزا چیست؟
سرماخوردگی معمولاً علائم خفیفتری دارد و آبریزش بینی، گرفتگی بینی و عطسه در آن شایعتر است. آنفلوانزا اغلب با شروع ناگهانیتر و علائمی مانند تب، بدندرد، سردرد و خستگی شدید همراه میشود. با این حال، تشخیص قطعی همیشه از روی علائم امکانپذیر نیست.
تفاوت کرونا و آنفلوانزا چیست؟
هر دو بیماری ویروسی و تنفسی هستند اما ویروس عامل آنها متفاوت است. کووید-۱۹ توسط SARS-CoV-2 و آنفلوانزا توسط ویروسهای آنفلوانزا ایجاد میشود. علائم آنها بسیار شبیه است و برای تشخیص دقیق ممکن است آزمایش لازم باشد.
آیا از روی علائم میتوان کرونا را از آنفلوانزا تشخیص داد؟
خیر. شباهت علائم زیاد است و آزمایش میتواند در تشخیص عامل بیماری کمک کند.
آیا از دست دادن بویایی همیشه نشانه کروناست؟
خیر. تغییر یا از دست دادن بویایی در کووید-۱۹ دیده میشود، اما وجود یا نبود آن بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست.
آیا برای سرماخوردگی باید آنتیبیوتیک مصرف کرد؟
خیر. آنتیبیوتیکها روی ویروسهای عامل سرماخوردگی اثر ندارند و مصرف غیرضروری آنها میتواند عوارض و مقاومت میکروبی ایجاد کند.
آیا ممکن است همزمان کرونا و آنفلوانزا داشته باشیم؟
بله، عفونت همزمان ممکن است رخ دهد. آزمایشهای تشخیصی میتوانند به شناسایی عفونتهای مختلف کمک کنند.
داروی آنفلوانزا چه زمانی بیشترین تأثیر را دارد؟
داروهای ضدویروس آنفلوانزا در صورت تجویز، معمولاً زمانی بیشترین اثر را دارند که طی یک تا دو روز نخست شروع علائم آغاز شوند؛ تصمیمگیری درباره مصرف آنها باید توسط پزشک انجام شود.
درمان ضدویروسی کرونا برای چه کسانی اهمیت بیشتری دارد؟
برخی افراد که خطر بیشتری برای بیماری شدید دارند ممکن است واجد شرایط درمان ضدویروسی باشند. درمان باید هرچه سریعتر و طبق داروی مورد استفاده در بازه زمانی توصیهشده آغاز شود.
آیا سرماخوردگی، آنفلوانزا و کرونا همگی واگیردار هستند؟
بله، هر سه بیماری عفونی تنفسی هستند و میتوانند از فردی به فرد دیگر منتقل شوند؛ بنابراین رعایت بهداشت دست، بهداشت تنفسی و کاهش تماس با دیگران هنگام بیماری اهمیت دارد.
چه زمانی برای علائم تنفسی باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت تنگی نفس، مشکل جدی در تنفس، درد یا فشار مداوم قفسه سینه، گیجی شدید، ناتوانی در بیدار ماندن یا وخامت قابل توجه وضعیت باید فوراً مراقبت پزشکی دریافت شود.
